توجه به وقت نماز

فریضه نماز از جمله عبادات مورد تاکیدی است که باید وقت آن را در نظر گرفت و با گذاشتن فرصتی مناسب بری آن به موقع آن را به جا اورد. باید هنگام اذان مشغول هر کاری هستیم ان را رها کنیم و به نماز بپردازیم چرا که هیچ کاری در هنگام نماز برکت ندارد. اگر وقت نماز را رعایت کردیم به آثار بسیار آن پی خواهیم برد.

بیشتر بزرگان از همین نماز اول وقت شروع کرده اند . اخرین سفازش حضرت امام صادق(ع) نیز این است که نماز را سبک نشمارند و آن را جدی بگیرید. اگر به وقت نماز اهمیت دهیم پس از مدتی شاهد برکت در کارها خواهیم بود. کسانی که چنین کرده اند بسیار موفق شده اند.

یکی از آقایان در توصیف مرحوم آیت الله دستغیب نقل می کرد که این شهید بزرگوار از جمله کسانی بود که به نماز بسیار اهمیت می داد. او می گوید: در سفری که با شهید دستغیب به مکه داشتیم وقتی به فرودگاه رسیدیم تا کارهای مقدماتی پرواز را انجام دهیم همین که ماشینها آمدند تا مسافران را به سمت هواپیما ببرند مکبر اذان گفت.

از ان جا تا جده حدود دوساعت بیشتر راه نیست. همه گفتند که نماز را در جده می خوانیم اما آقای دستغیب فرمود: من نمازم را می خوانم. هرچه دیگران گفتند که هواپیما برای شما نمی ایستد فرمود: می خواهد بماند می خواهد برود. گفتند حج شما خراب می شود. فرمود: نماز اول وقتم خراب می شود. هرچه کردیم ایشان حاضر نشد نماز را تاخیر بیندازد و به نماز ایستاد. ما داخل هواپیما شدیم. برخی هم حرص می خوردند که چرا آقای دستغیب چنین کرد! هر کس به گونه ای اعتراض می کرد. پس از لحظاتی متوجه شدیم که هواپیما حرکت نمی کند.

بلند گوی فرودگاه اعلام کرد که با عرض معذرت هواپیما نقص فنی پیدا کرده است و پرواز اندکی تاخیر خواهد داشت. ما هم با کمال شرمندگی برگشتیم. ایشان فرمود: من برای خدا ایستادم خدا هم هواپیما را برای من نگه داشت.

البته در جاهایی می شود نماز را به تاخیر انداخت به عنوان مثال برای احقاق حق مظلوم که مساله مهمی است اما بسیاری از ما در تطبیق اهم و مهم دچار مشکل می شویم و معمولا کارهای ما از نماز مهم تر نیستند. 

برای آنکه حالت حضور در پیشگاه الهی حاصل شود، باید از با الله ، یعنی امام زمان(عج) وارد شد.

باید در شبانه روز برای سخن گفتن با امام زمان(عج) خود اختصاص داد. البته هرگاه که انسان مشکلات بیشتری پیدا میکند، وقت کمتری می گذارد. اما به هرحال ، بادید وقت گذاشت تا آب حیات به گیاه روحمان برسد تا مبادا خشک شود.

در این صورت ، بعد از مدتی ، انسان احساس میکند که گویا خود او در این کار نقشی ندارد و امام دست او را گرفته است، از این رو، برنامه او تغییر میکند. چرا ما چنین نکنیم؟ آیا عاشق انسانی عادی شدن، فایده ای دارد؟ او که خود در راه مانده است و حال و روز ما را نمی فهمد، چگونه می تواند دست ما را هم بگیرد. او هم فقیری مانند ماست. پایان این دلبستگی های دنیوی چیست؟

بنابراین ، باید به کسی متصل شد که در سختی و راحتی و پنهان و آشکار، با یک صدا، به ما توجه کند، به فریادمان برسد و مشکلاتمان را حل کند. و او کسی نیست ، چز امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف که باب خداوند است. پس راه رسیدن به خدا و حضور در پیشگاه او،پیوستن به امام است.

 توجه به ارزش عبادت

از جمله نکاتی که در روایات آمده و بر آن تاکید شده، این است که در عبادات و به ویژه در نماز ، سعی ر حضور قلب ، عبادت قیمتی ندارد حال ، سوال این است که حضور قلب چگونه حاصل می شود؟

دو امر ، باعث حضور قلب می شود، یکی آن که به عبادتی که قصد انجام آن را داریم ، اهمیت دهیم . باید تلاش کنیم که توجه به نفس عبادت زیاد شود،یعنی به راستی ان عبادت را مهم تلقی کنیم، و تنها آن را برای ثوابش انجام ندهیم.

هنگامی که انسان به نماز می ایستد ، بداند که در مقابل چه کسی ایستاده و چه می خواهد؟

توجه داشته باشد که حضرت حق، برای او ارزش قائل شده که فرموده است :« به هنگام ظهر ، شب ، صبح، نیمه شب و ... اگر خواستی با من سخن بگویی، آزاد هستی».

انسان هیچ گاه نباید از یاد خدا غافل شود. متاسفانه نمی توانیم ارزش این کار را در این عالم بفهمیم ، بلکه تنها در عالم آخرت به ارزش آن پی می بریم. یکی از استادان نقل می کرد که در خواب، مرحوم آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری (ره) را دیدم. پرسیدم : آیا شما در ان عالم عذاب هم می شوید؟ فرمود: یک عذاب دارم و آن این حسرت و غصه است که چرا بیشتر به یاد خدا نبوده ام. دلم برای آن لحظاتی می سوزد که به یاد خدا نبودم. این بزرگ ترین عذاب برای من است.

به راستی چرا انسان تا زمانی که در این عالم به سر می برد، به یاد و ذکر خدا توجه ندارد. باید بدانیم که اگر در این دنیا نتوانستیم  خدا را یاد کنیم ، در ان دنیا نیز فرصتی داده نمی شود.

بیاییم در شبانه روز ، فرصتی را به او اختصاص دهیم. در هنگام ظهر ، اگر هم کاری داریم، به نماز اهمیت بیشتری بدهیم، چون هیچ کاری مهم تر از نماز و ملاقات با خدا نیست. این کار اثر دیگری نیز دارد، به ویژه برای کسانی که خانواده تشکیل داده اند، چرا که فرزندانشان نیز اهل نماز شده و برای نماز اهمیت قائل می شوند.

یکی از علل بی توجهی فرزندان به نماز، این است که هنگام نماز هر یک از پدر و مادر به کاری مشغول اند و لذا فرزند می پندارد که شاید نماز اهمیت چندانی ندارد. والا اگر بزرگ ترها به نماز بایستد، کودکان نیز می ایند. متاسفانه، بسیاری از خانواده ها به این امر چندان توجهی ندارند، اما آیا به راستی در برابر امور مادی و دنیوی نیز همین گونه ایم؟ اگر از کسی وعده ای بگذاریم تا مبلغی پول از او بگیریم تا مبلغی پول از او بگیریم، دیر و زود آن برای ما مهم نیست؟

ادامه دارد.....

فراغت دل مقدمه نماز

در روایت شریفی که  از امام صادق(ع) نقل شده ، چنین امده است:

در تورات نوشته شده است : ای پسر آدم ، فارغ شو از برای عبادت من ، تا پر کنم قلب تو را از بی نیازی و واگذار نکنم تو را به سوی طلب خویش ، و بر من است که ببندم راه فقر تو را و پر کنم دل تو را از خوف خویش ، و اگر فارغ نشوی برای عبادت من ، پر کنم دل تو را از اشتغال به دنیا ، پس از آن نبندم راه فقر تو را واگذار کنم تو را به سوی طلبت.

اصول کافی  جلد ۲ صفحه۸۳

باید به عبادت دل داد و دل بسته آن شد. حضرت امام (ره) در ذیل این حدیث می فرماید: خداوند به حضرت موسی فرمود: برای عبادت من فراغت پیدا کن یعنی به امر دیگری مشغول نشو. 

فراغتی را هم که خواسته اند ، فراغت قلب است یعنی دل انسان از توجه به غیر خدا منصرف باشد و آنها را در خود جای ندهد.

راهی برای فراغت دل   

این که چه کنیم تا دل ما برای عبادت خدا ، فارغ شود با توجه به این که اولا ، فراغت برای عبادت ، زمانی حاصل می شود که دل از وابستگی ها رها گردد. و ثانیا ، فراعت وقت نیز لازم است ، مساله ای است که در این جا درباره آن بیشتر توضیح خواهیم داد.

ادامه دارد.

 عبادت به معنای نوعی ارتباط خاص بین عبد و معبود است که در قالب های خاصی انجام می شود. این قالب و شکل را شارع مقدس خود بیان کرده است. آن چه علاوه بر قالب و شکل عبادت بسیار مهم است ، روح عبادت است، و در این میان موضوع حضور قلب در عبادات از اهمیت والایی برخوردار است و ما به حول و قوه الهی در این مبحث به آن می پردازیم.

بیشتر مردم در پی آن هستند تا بدانند که حضور قلب در عبادت، به وبژه نماز چگونه حاصل می شود؟ آیا ائمه معصومین علیهم السلام آن را بیان کرده اند؟ این مشکل تقریبا عمومی است. نمازهای ما ، به راستی نماز نیست. یعنی عبادت نیست ، چرا که آثار آن در زندگی ما متجلی نمی شود. نماز چنان که در قرآن شریف آمده باید انسان را از کار زشت باز دارد:

ان الصلاه تنهی عن الفحشاء والمنکر 

نماز انسان را از کار زشت و ناپسند باز می دارد.

عنکبوت آیه ۴۵

اما ما معمولا چنین اثری را در خود نمی بینیم ۷ پس معلوم می شود نماز ما ، نماز نیست . البته باید به همین نماز هم اهتمام ورزید، وگرنه کافر می شویم ، اما همواره باید در پی آن باشیم که در وجو خود، شور و حالی ایجاد کنیم. به هر حال ، اگر به ان چه در این مجال بیان می کنیم، عمل شود - که بخش عمده آن برگرفته از کتاب شریف شرح چهل حدیث مرحوم حضرت امام خمینی (ره) است - ان شالله بسیار مفید خواهد بود.

ادامه دارد.

 سلام

 دوباره اومدم این وبلاگ را آپ کنم البته بیشتر برای خودم می نویسم تا شاید رستگار شوم.

داشتم کتاب لذت حضور نوشته حجت الاسلام دکتر مرتضی آقا تهرانی را مطالعه می کردم با خودم فکر کردم هم بخوانم و هم بنویسم تصمیم گرفتم توی ولاگ بنویسم تا همه استفاده کنند.

^{خطبه رسول خدا(ص)}

ای مردم! ماه خدا به سوی شما پیش آمد با برکت و رحمت و مغفرت به شما اقبال نمود. آن ماهی است که نزد خدا افضل از سایر ماههاست روزهای آن بهترین روزها شبهای آن بافضیلت ترین شبها و ساعتهای آن بهترین  ساعتهاست. ماهی است که شما به مهمانی خدا دعوت شده اید و در آن ماه از اهل کرامت خدا قرار گرفته اید نفسهای شما در ان ماه تسبیح است و اهل کرامت خدا قرار گرفته اید نفسهای شما در آن ماه تسبیح است و خوابتان در آن عبادت و عملتان در آن مقبول و دعایتان در ان مستجاب است ژس بخواهید از خداوند وپروردگارتان با نیات راست و دلهای پاک که شما را به روزه در آن و تلاوت کتاب خودش موفق فرماید زیرا بدبخت کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدا نومید و محروم شود. به گرسنگی خوتان و تشنگی در این ماه گرسنگی و تشنگی روز قیامت باید به یاد آورید و بر فقرای خودتان و بینوایان خودتان تصدق بدهید و در آن ماه بزرگان خودتان را توقیر و احترام کنید به کوچکتران رحم نمائید و ارحام خود را صله کنید و زبانهایتان را نگاه دارید و چشمها را از آنچه نگاه به آن حلال نیست بپوشید و گوشهایتان را از آنچه شنیدن  آن نارواست ببندید و بر یتیمان مردم ترحم و مهربانی نمائید تا بر یتیمان شما ترحم شود و از گناهان خودتان به سوی خدا بازگشت نمائید و دشتهایتان را در اوقات نمازهایتان به دعا بردارید زیرا وقت نماز افضل ساعاتیست که خدای - عزوجل - به بندگانش به نظر رحمت می نگرد و چون چیزی بخواهند و با او مناجات کنند جوابشان را می دهد و چون ندا کننده لبیک فرماید و دعایشان را مستجاب نماید.

ای مردم! جانهای شما در گرو کردارهای شماست ژس آنها را به طلب آمرزش و استغفار از گرو در آورید و پشتهای شما از بار گناهانتان گران است به طول سجده هایتان آنها را سبک سازید و بدانید که خداوند به عزت خود سوگند یاد فرموده است که نماز گزاران و سجده کنندگان را به آتش عذاب نفرماید و نترساند روزی که مردم در برابر پروردگار عالمیان بر پا خیزند.....

این خطبه ادامه دارد می توانید توی مفاتیح الجنان و یا المراقبات و .... بخوانید. التماس دعا

در حدیث دیگری از  پیامبر اکرم(ص)چنین آمده: 

لاصلوه لمن لم یطع الصلوه  و طاعّ الصلوه ان ینتهی عن الفحشاء والمنکر

کسی که اطاعت فرمان نماز نکند نمازش نماز نیست و اطاعت نماز آن است که نهی آن را از فحشا> و ومنکر به کار بندد.

مجمع البیان ذیل آیه مورد بحث

و در حدیث دیگر ی از آن حضرت آمده است که:

جوانی از انصار نماز را با پیامبر(ص) ادا می کرد اما با این حال آلوده گناهان زشتی بود این ماجرا را به پیامبر(ص) عرضه داشتند فرمود:

ان صلاته تنهاه یوماْ

سرانجام نمازش روزی او را از این اعمال پاک می کند.

مجمع البیان ذیل آیه مورد بحث

در دنباله آیه اضافه می فرماید " ذکر خدا از آن هم برتر و بالاتر است"

ولذکر الله اکبر

ظاهر جمله فوق این است که بیان فلسفه مهمتری برای نمکاز می باشد یعنی یکی دیگر از آثار و برکات مهم نماز که حتی از نهی از فحشاء و منکر نیز مهمتر است آنست که انسان را به یاد خدا می اندازد که ریشه و مایه اصلی هر خیر و سعادت است و حتی عامل اصلی نهی از فحشاء و منکر نیز همین ذکرالله می باشد. در واقع برتری آن به خاطر آنست که علت و ریشه محسوب می شود.

اصولا یاد خدا مایه حیات قلوب و آرامش دلها است و هیچ چیز به پایه  آن   نمی رسد: الا بذکرالله تطمئن القلوب : آگاه باشید یاد خدا مایه  اطمینان      دل ها است.

اصولا روح همه عبادات ـ چه نماز و چه غیرآن ـ ذکر خدا است اقوال نماز افعال نماز مقدمات نماز تعقیبات نماز همه و همه در واقع یاد خدا را در دل انسان زنده می کند.

منبع: تفسیر نمونه جلد شانزدهم

در پست بعدی درمورد تآثیر نماز در تربیت فرد و جامعه بحث خواهیم کرد.

قال الصادق(ع):

لاصلاة لمن لم یصیب جبینه

برای کسی که بینی خود را با آن چیزی که پیشانی را برآن گذاشته ، نگذارد ، نماز کاملی انجام نشده است.

وسائل الشیعه   ج ۴    ص  ۹۵۵

تا بخاک سجده نگذاری تو بینی در نماز

نیست کامل آن نمازت نزد حق بی نیاز

دیده ای غالب کند مغلوب را چون بیمناک

دم بدم گوید که مالیدم  دماغش را بخاک

گر تو میدانیکه خود مغلوبی و غالب خداست

پس  بخاک سجده  بینی را رسانیدن بجاست

کیست  پر  قدرت تر  از  ذات  خدای  لامکان

بشنو از شیرین کلام این نکته، ای آرام جان

پس بنه بر خاک ذلت چهره نزد ذوالجلال

تا که شرط بندگی آری بسر  حد  کمال